Friday, May 24, 2019

100 Tuyệt chiêu Tháo Bulong rỉ sét, gãy ngậm, tuôn đầu, góc hẹp


Tháo bulong rỉ sét, gãy trong, tuôn đầu,... luôn là nỗi ám ảnh với bất cứ người thợ nào, ngành nghề gì, nhất là với nghề cơ khí và điện nước. Trong bài viết hôm nay tôi xin chia sẻ Những cách tháo bulong rỉ sét, gãy trong, tuôn đầu.



Các pha Tháo Bulong khó nhằn do Chế Bình Dân thực hiện:



100 Tuyệt chiêu Tháo Bulong rỉ sét, gãy ngậm, tuôn đầu, góc hẹp
  1. Tô vít đóng
  2. Nhiệt độ
  3. Khía cạnh
  4. Kích ngược
  5. Khoan ren ngược
  6. Đầu Tháo Bulong/Ốc
  7. VamPlier - Kìm chuyên dụng tháo ốc khó
  8. Đầu rãnh tháo ốc/bulong
  9. Vít ren ngược
  10. Đầu ngàm tháo bulong
  11. Tay đòn bulong
  12. Làm mát bằng sáp nến (paraffin)
  13. Dùng hóa chất (RP7)
  14. Hủy ecu (bằng đầu siết ecu)
  15. Hủy ecu (bằng máy mài góc)
  16. Rung chấn nhẹ (gõ nhẹ nhẹ)
  17. Tạo hình lại cho đầu ecu
  18. Súng bắn bulong (giã cho ra bã)
  19. Kìm chết là bắt chết hết
  20. Giật mạnh (bằng lực búa) 
  21. Hy sinh đồ nghề khác
  22. Mỏ lết sửa ống nước


Sưu tầm những lần xử lý bulong rỉ xét ở xe máy:



Bulong lâu ngày rỉ sét nằm sâu trong chân ghế





Cái ghế dựa này tôi từng dùng để chế máy tập eo. Chúng có cái đế bằng nhôm rất dày và chất lượng, có thể làm được nhiều việc nên tôi muốn tận thu lại. Nhưng cái đế được bắt bằng 4 con bulong rất chắc, và hoàn toàn rỉ sét do nằm ở phần đế tiếp xúc trực tiếp với mặt đất. Chi tiết cách tháo Bulong lâu ngày rỉ sét nằm sâu trong chân ghế  các bạn xem video cho trực quan nhé.




1. Tô vít đóng


Tô vít đóng
Tác động lực là một trong những cách hiệu quả để bung lỏng những bulong bị kẹt cứng. Nếu bạn không có một cái tô vít đóng chuyên dụng, thì bạn có thể sử dụng một cái tô vít thường, hay một cái tô vít đầu bằng loại lớn, kèm với một cái búa là đã có thể giải quyết được vấn đề.

Tô vít đóng

Một số bulong kẹt cứng ngắc sẽ cần những cây súng bulong hơi chuyên dụng để giã, kèm theo một ít RP7 để làm mềm lớp rỉ sét bao quanh.



2. Nhiệt độ


dùng nhiệt tháo bulong

Nhiệt độ luôn là tác nhân hiệu quả với kim loại. Với một nhiệt lượng cao, cung cấp trong thời gian ngắn, các bulong hay ốc vít kẹt cứng sẽ bị kích do giãn nở khối bên trong. Với một chiếc đèn nung (blow torch) hoặc máy khò nhiệt cao, gia nhiệt cho đỏ nòng lớp rỉ sét bao quanh bên ngoài ốc

Nhiệt độ cao sẽ khiến kim loại giãn nở. Khi nó nguội lại, một cách không đồng đều, nó va chạm với cấu trúc bên trong và của chính nó. Quá trình giản nở và co lại sẽ phá hủy những lớp rỉ sét giữa bulong và ren, giúp việc lấy ốc ra trở nên dễ dàng.




3. Khía cạnh




Một phương pháp cao tay khác để lấy ốc bị kẹt là "khía cạnh" (relief cuts). Nó đơn giản chỉ là bạn cắt thêm 2 hoặc 3 đường quanh cái đầu bulong hay đầu ecu. Sau đó dùng một cái đục và búa để nới ra từ từ (hoặc đóng thuận ren cho nó kích vào sau đó mới đóng ra).


Khía cạnh thường hiệu quả trên đầu ecu, vì nó là đầu vặn rời, không ăn trực tiếp vào lỗ ren. Với phương pháp này bạn cần một máy cắt tay hay máy mài giũa thích hợp.


4. Kích ngược


Thường thì khi "tháo" ốc/bulong, ta chỉ tập trung vào việc vặn xuôi ốc ra. Nhưng phương pháp này lại là kích ngược (shake the bolt). Đúng ra là vặn tới và vặn lui, cho nó từ từ trượt được trên ren. Phương pháp kích ngược rất hiệu quả với ốc bị rỉ sét và kẹt cứng lâu ngày trong ổ ren. Việc vặn ngược chặt vào giúp ốc cách ly với lớp rỉ sét gắn chặt nó với lỗ ren, và rồi lại vặn ra để giảm tải, sau đó vặn vào, vặn ra, cứ thế, dần dần ren sẽ tuôn khỏi ốc/bulong. Phương pháp này có thể dùng cho cả bulong lẫn ecu bị kẹt cứng.

Nên áp dụng phương pháp này với nhiệt, RP7 hoặc một phương pháp nào đó để tối ưu.


5. Khoan ren ngược


Khoan ren ngược

Dù cách này có xử lý được vấn đề, nhưng sẽ gây biến dạng cho đầu bulong hay ecu. Tuy nhiên, bạn có thể từ tốn dùng nhiều loại mũi khoan từ nhỏ tới lớn cho tới khi đủ để vặn ốc bị kẹt ra, để giảm thiểu tối đa sự hư hại của đầu ốc.


6. Đầu Tháo Bulong/Ốc


Đây là một loại linh kiện khá lạ lẫm với thị trường Việt, có lẽ một phần do giá thành của một bộ như thế này.Theo đánh giá của người dùng trên trang Amazon, thì đây là một trong những công cụ đáng tin cậy và hiệu quả để tháo ốc hay bulong bị kẹt.

Có nhiều loại và nhiều hãng, nhưng có lẽ hàng của hãng Irwin là đứng đầu.
















7. VamPlier - Kìm chuyên dụng tháo ốc khó


Đây là một sản phẩm có thiết kế độc đáo, có lẽ đã đăng ký bản quyền, và chuyên dùng để tháo ốc bị gãy đầu, tè đầu, biến dạng. Bên trong của 2 ngàm kẹp được thiết kế đặc biệt, chuyên để giữa chặt vật liệu theo phương thẳng đứng và cả phương ngang khi xoay.

Tuy nhiên, mặt hàng này cũng bị TQ làm giả khá nhiều, và hàng giả thì chất liệu thép mềm và không đảm bảo khi thao tác với vật liệu cứng, nhất là sau khi được gia nhiệt. Hàng gốc là hàng của một công tuy chuyên thép ở thành phố Kobe của Nhật.





8. Đầu rãnh tháo ốc/bulong


Thoạt nhìn thì Đầu rãnh tháo ốc/bulong có vẻ giống dụng cụ số 6, nhất là khi đa số thuộc công ty lừng danh Irwin. Nhưng đầu rãnh là một loại đầu ôm ecu, bulong để xiết theo ren ngược, thay cho Đầu Tháo Bulong/Ốc số 6 là dạng ren ngược từ trong ra.

Hàng của hãng Irwin thì khỏi chê rồi.







9. Vít ren ngược


Cơ chế hoạt động của loại vít này nó giống với đầu bắn vít (screw driver). Bạn vẫn còn khoan một lỗ mồi để đầu vít ren ngược bám vào được. Sau đó, khi càng vặn ra thì đầu vít này càng ăn sâu vào bulong và lôi ra theo chiều ngược.

Tính hiệu quả của công cụ này theo Chế bình dân đánh giá là không cao lắm, chỉ thích hợp cho những loại bulong nhỏ, đơn giản, thuộc ngành mộc thì phù hợp hơn. Vì các bulong bị rỉ sét, nhất là vì mưa axit hay hóa chất thì loại công cụ này gần như là vô hại.


Vít ren ngược speedout


Vít ren ngược speedout

Vít ren ngược speedout

Vít ren ngược speedout

Vít ren ngược speedout

Vít ren ngược speedout

Vít ren ngược speedout



10. Đầu ngàm tháo bulong


Cơ chế hoạt động của đầu ngàm này tương tự như một cái đầu "chuck" của máy khoan. Đầu ngàm gồm 3 chấu bám chặt vào vật ở giữa khi bị vặn xiết bởi một cái đầu chuẩn 1/4 hay 1/2 inch ở phía đuôi. Để sử dụng loại đầu này hiệu quả, nhất là khi bạn dùng phương pháp "kích ngược", hãy dùng một cái đầu vam cùng chuẩn để vặn cho dễ cân chỉnh ngược xuôi.












11. Tay đòn bulong


Tháo bulong đôi khi cần dùng sức, và luôn luôn cần dùng tới những công cụ có chất lượng cao hay nói cách khác là hàng tốt.

Trong một số trường hợp, bạn cần thêm lực đẩy, và tay đòn (Breaker Bar) là dụng cụ cần tới lúc này. Thêm gấp đôi tay đòn là giảm 1/2 sức lực, và bạn có thể tự chủ để mở ốc, một cách từ từ nhé.

leverage bolts extractor
leverage bolts extractor






12. Làm mát bằng sáp nến (paraffin)


Sau khi dùng tới nhiệt để nung nóng ốc cần tháo do bị kẹt, bạn có thể kết hợp thêm với một chất liệu bôi trơn, mà trong đó sáp nến có lẽ sẽ hiệu quả. Chất paraffin của nến không chỉ bôi trơn các mảng tiếp xúc, mà nó còn là chất làm nguội nhanh bề mặt ngoài của kim loại khi tiếp xúc, khiến hiện tượng "kích" xảy ra và ốc kẹt có nhiều cơ may được "giải phóng".



Như dưới đây, người thợ chỉ đơn giản dùng nhiệt để khò ốc bị kẹt, sau đó nhỏ sáp nến vào để làm mát lớp vỏ, và "cách", dễ dàng tháo ra:


Thật ra bạn chỉ cần cầm cây nén ấn vào chỗ vừa bị nung là nó tự tan chảy và làm nguội bề mặt kim loại ngay, không cần đốt nến (trừ trường hợp chỗ khó tiếp cận)


13. Dùng hóa chất (RP7)



Đôi khi, chỉ cần nhỏ một vài giọt hóa chất tẩy rỉ sét chuyên dụng là bạn đã có thể tháo được ốc bị kẹt cứng rồi. Nếu vẫn chưa được, hãy kết hợp thử cả phương pháp 4. Kích ngược và kèm với một cây búa gõ nhẹ liên tục lên phần kim loại xung quanh ốc cần tháo.


14. Hủy ecu (bằng đầu siết ecu)


split a nut


Đây là một cách cũng khá hay trong một số trường hợp muốn thu lại bulong, hoặc không còn cách nào khác để tháo ecu ra khỏi con bulong bị kẹt cứng. Bạn có thể dùng một cái máy mài góc gắn lưỡi cắt sắt để gọt dần dần ecu, rồi đánh "kích ngược" để phá hủy ecu đó. Hoặc bạn có thể dùng loại công cụ như trên hình.

Bộ hủy ecu là một cái vam 2 đầu đâm vào ecu, quyết định bởi lực siết từ ngoài qua một cái đầu 1/4 hay 1/2 inch gì đó (6mm hay 12mm). Khi siết tới một mức nhất định, ecu sẽ bị vỡ/nứt ra. Lúc đó ta siết ngược lại bộ hủy để lấy ecu đã bị hủy ra.


15. Hủy ecu (bằng máy mài góc)


mài góc phá ecu


Trong trường hợp không hủy được ecu bằng đầu hủy ở phần 14, thì bạn có thể dùng một cái máy mài góc để mài phằng phần ecu nhô lên, từ đó có thể bỏ qua phần bulong còn lại hay có thể tháo nó ra từ đằng sau (phía dưới).

mài phá 

Ngoài ra bạn có thể dùng một cái đục sắt để giải quyết vấn đề này:

đục bay đầu ecu 


16. Rung chấn nhẹ (gõ nhè nhẹ)


Rung chấn nhẹ

Đây là một kỹ thuật vô cùng tuyệt vời, và nó có vẻ là uyên thâm nữa chứ. Bạn không cần phải hầm hố dùng một cây búa tạ để giã cho gãy bulong ốc vít. Thay vào đó, hãy dùng một cây búa hơi, búa mộc, búa nhỏ, gõ nhè nhẹ liên tục, chậm rãi quanh vùng ốc bị kẹt. Tin tôi đi, cách này hiệu quả trong hầu hết trường hợp bulong bị kẹt. À, bạn có thể dùng dầu nhớt hay RP7 xả lên ốc trước một lúc rồi tiến hành nhịp điệu nhẹ nhàng này.


17. Tạo hình lại cho đầu ecu




Tạo hình lại cho đầu ecu


Trên tới giờ ta toàn bàn cách phá ecu, mài giũa gọt ecu. Giờ thì ta có một tuyệt chiêu khác đó là định hình, tạo hình lại cho cái ecu để có thể gắn cờ lê mỏ lết vào mà mở.

18. Súng bắn bulong (giã cho ra bã)





Súng bắn bulong

Súng bắn bulong (Impact driver) là loại máy chạy bằng điện hoặc bằng hơi, chuyên dùng mở bulong lức lớn (xe máy trở lên). Cơ chế của nó là dùng một hoặc nhiều búa trong thân để giã cho "tức" khiến cho việc tháo ra hay gắn chặt vào bulong được dễ dàng hơn.


19. Kìm chết là bắt chết hết






20. Giật mạnh (bằng lực búa)


Giật mạnh (bằng lực búa)










21. Hy sinh đồ nghề khác


Hy sinh đồ nghề khác






22. Mỏ lết sửa ống nước


Mỏ lết sửa ống nước








Bu lông bị gãy ngang nằm trong máy


Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy
Đầu tiên ta cần giũa phẵng đầu ốc để có thể khoan vào nó, lấy 1một cái dùi nhọn đóng vào giữa tạo tâm khoan để tránh hư hỏng khi thực hiện.

Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy
Dùng máy khoan 1 lổ với mũi khoan nhỏ hơn con ốc (dĩ nhiên) từ tốn và nhẹ nhàng tránh bị trượt ra phía ngoài

Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy
Dùng một dụng cụ tháo bu lông với răng ngược đóng nhẹ vào lỗ khoan với một cây búa (nhỏ)

Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy
Sau khi cảm thấy chắc chắn, từ từ vặn ngược chiều kim đồng hồ tháo con ốc ra

Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy

Lấy bu lông bị gãy ngang nằm trong máy




Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu


Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu
Dùng đục thép tạo rãnh

Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu
Tạo rãnh càng sâu càng tốt

Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu
Để nghiêng cây đục 1 góc 30 độ, đóng ngược chiều kim đồng hồ

Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu

Ốc bị tuôn ren hay tuôn đầu
Đã hoàn thành


Ốc nằm trong kẹt (Khó)


Ốc nằm trong kẹt

Ốc nằm trong kẹt

Ốc nằm trong kẹt


Thay ốc bị rỉ sét (Bảo trì)


Thay ốc bị rỉ sét
Vệ sinh ốc

Thay ốc bị rỉ sét
Xịt RP7 (hoặc tương tự) tra ốc vào, chờ 15-20 phút

Thay ốc bị rỉ sét
Xiết thêm 1 con ốc ngoài và lock kê 2 con với nhau (vặn ngược chiều nhau)

Thay ốc bị rỉ sét
Để tháo ra, vặn con ốc trong, để thay mới làm tương tự và ta xiết vào bằng con ốc ngoài

Thay ốc bị rỉ sét

Thay ốc bị rỉ sét

Thay ốc bị rỉ sét


 Chúc các bạn thành công với 100 Tuyệt chiêu xử lý tình huống bulong gãy, rỉ sét, tuôn ren, hẹp góc này.

Related Posts